Zastanawiasz się nad założeniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i chcesz dowiedzieć się jakie organy występują w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i jak one funkcjonują? Albo jesteś wspólnikiem lub członkiem zarządu istniejącej spółki i nie wiesz, jakie masz prawa i obowiązki? Zapraszam do zapoznania się z najnowszym wpisem na moim blogu – pierwszym dotyczącym organów spółki z o.o.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to jedna z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Jej struktura organizacyjna jest kluczowa dla efektywnego zarządzania i zapewnienia zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Spółka z o.o. jest osobą prawną i działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie oraz w umowie spółki. Błędy przy ustalaniu składu organów spółki, niewłaściwe powołanie członków organów czy błędne przyznanie uprawnień mogą mieć poważne konsekwencje dla funkcjonowania spółki. Takie nieprawidłowości nierzadko prowadzą do paraliżu decyzyjnego, sporów wewnętrznych, czy nieważności podejmowanych czynności. Dlatego każdy etap – od powołania organów, po przyznanie określonych uprawnień – powinien być dobrze przemyślany i najlepiej skonsultowany z prawnikiem specjalizującym się w prawie spółek.

Kodeks spółek handlowych przewiduje istnienie czterech organów spółki z o.o. Są to:

1. zarząd;

2. rada nadzorcza;

3. komisja rewizyjna;

4. zgromadzenie wspólników,

przy czym tylko dwa z nich, tj. zarząd i zgromadzenie wspólników (a właściwie wspólnicy, jako tworzący organ), są obligatoryjne. Rada nadzorcza bądź komisja rewizyjna są co do zasady organami fakultatywnymi, przy czym w określonych sytuacjach powołanie w spółce z o.o. przynajmniej jednego organu nadzoru jest obowiązkowe.

Dzisiejszy wpis poświęcony zostanie jednemu z organów spółki z o.o. – zarządowi.

ZARZĄD W SPÓŁCE Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ

Zarząd jest organem obligatoryjnym w spółce z o.o., a jego powołanie jest jednym z wymogów powstania spółki.  Zarząd jest to organ zajmujący się bieżącą działalnością spółki. Jak wynika wprost z przepisu zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie nie jest ograniczone do określonych z góry spraw. Zarząd podejmuje w imieniu spółki wszystkie czynności, działania i decyzje, które nie są zastrzeżone dla innego organu.

Reprezentacja spółki polega na składaniu i przyjmowaniu w imieniu spółki oświadczeń woli. Prowadzenie spraw spółki odnosi się natomiast do sfery stosunków wewnętrznych, przy czym niejednokrotnie wiąże się z czynnościami podejmowanymi w sferze zewnętrznej. Prowadzenie spraw spółki polega na podejmowaniu decyzji związanych z kierowaniem bieżącą działalnością i zarządzaniem majątkiem spółki, czy podejmowaniem czynności organizacyjnych.

Zgodnie z art. 201 § 2 Kodeksu spółek handlowych zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków. Zarząd może zatem składać się z jednej osoby (organ jednoosobowy) lub z większej ich liczby (organ wieloosobowy). O możliwej liczbie członków zarządu, co do zasady, decyduje treść umowy spółki. To właśnie w tym dokumencie określa się minimalny i maksymalny skład zarządu, co ma kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji oraz ewentualnych zmianach personalnych. W przypadku bowiem zmniejszenia się liczby członków zarządu poniżej wskazanego w umowie spółki minimum, konieczne jest niezwłoczne ich uzupełnienie do liczby wskazanej w treści umowy spółki. Nie ma także możliwości powołania większej liczby osób do zarządu, niż wynika to z umowy spółki.

Nieuzupełnienie składu zarządu do liczby wskazanej w umowie spółki to poważny problem. Mamy wówczas do czynienia z tzw. zarządem kadłubowym. Taki stan może prowadzić do poważnych problemów z funkcjonowaniem spółki.

Kto może być członkiem zarządu?

Członkiem zarządu może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, a więc osoba pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona ani całkowicie ani częściowo. Nie może być członkiem zarządu osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za ściśle określone przestępstwa, przy czym zakaz ten ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, chyba że wcześniej nastąpiło zatarcie skazania.

Ewentualne inne ograniczenia mogą wynikać z umowy spółki lub uchwały wspólników. Uchwała wspólników lub umowa spółki może bowiem określać wymagania jakie powinni spełniać kandydaci na stanowisko członka zarządu.

Bardzo często, zwłaszcza w mniejszych spółkach, członkowie zarządu są jednocześnie wspólnikami spółki. Nie jest to jednak wymóg. Do zarządu mogą być powołane osoby spośród wspólników lub spoza ich grona.

W jaki sposób powołuje i odwołuje się członków zarządu?

Powołanie członka zarządu

Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Powołanie i odwołanie członka zarządu nie wymaga zmiany umowy spółki, czy sporządzenia dokumentu w formie aktu notarialnego – wystarczająca jest zwykła forma pisemna. Uchwała ta podejmowana jest najczęściej na zgromadzeniu wspólników i musi zostać podjęta w głosowania tajnym. Uchwała zapada bezwzględna większością głosów, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej. Członek zarządu musi wyrazić zgodę na powołanie.

Konieczne jest również upewnienie się, że spełnione zostały wszystkie wymogi formalne samego zwołania zgromadzenia wspólników oraz wymogi związane z jego przeprowadzeniem określone w przepisach oraz wynikające z umowy spółki.

Umowa spółki może również przewidywać inne sposoby powoływania członków zarządu spółki. Kompetencje do powoływania członków zarządu może na przykład zostać przyznana radzie nadzorczej. Możliwe jest również przyznanie uprawnień osobistych wspólnikom lub jednemu z nich, na przykład poprzez przyznanie każdemu wspólnikowi uprawnienia do powoływania jednego członka zarządu.

Odwołanie członka zarządu

Podobnie jak powołanie członka zarządu, co do zasady odwołanie także następuje uchwałą wspólników, która może zostać podjęta na zgromadzeniu wspólników, a także bez odbycia zgromadzenia wspólników w trybie pisemnym. Członek zarządu może być jednak w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników. Co istotne ustawowe prawo do odwołania członków zarządu przez wspólników uchwałą przysługuje wspólnikom nawet wówczas, gdy w umowie przewidziano, że członków zarządu powołuje i odwołuje na przykład rada nadzorcza lub inny podmiot. Umowa spółki może przy tym zawierać inne postanowienia, w szczególności ograniczać prawo odwołania członka zarządu do ważnych powodów. Odwołanie członka zarządu z ważnych powodów może być uzasadnione zarówno działaniami zawinionymi, jak i niezawinionymi. Ważne powody odwołania mogą odnosić się do konkretnych zachowań lub zaniechań członka zarządu, które w ocenie wspólników wpływają negatywnie na interes spółki. Kluczowe jest to, że dalsze pełnienie funkcji przez daną osobę stanowi przeszkodę dla prawidłowego funkcjonowanie spółki. W takich przypadkach warto zadbać o dobrze uzasadnioną uchwałę, aby uniknąć późniejszych sporów.

Uchwała o odwołaniu członka zarządu jest wiążąca z momentem jej podjęcia (a nie z momentem ujawnienia zmiany w rejestrze przedsiębiorców KRS). W stosunku jednak do członka zarządu, który został odwołana jest skuteczna dopiero z chwilą dojścia do niego zarządu oświadczenia o odwołaniu w taki sposób, aby mógł się z nim zapoznać.  

Wynagrodzenie członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Wynagrodzenie dla członka zarządu nie jest obowiązkowe. Członek zarządu może pełnić obowiązki nieodpłatnie.

Członek zarządu spółki z o.o. może otrzymywać wynagrodzenie na jednej z trzech podstaw:

1. powołanie;

2. umowa o pracę;

3. umowa cywilnoprawna.

Członek zarządu może pełnić swoją funkcję wyłącznie na podstawie powołania, bez zawarcia odrębnej umowy o pracę, czy umowy cywilnoprawnej. Wówczas jego wynagrodzenie przyznawane jest na podstawie uchwały wspólników, która regulować powinna w szczególności wysokość wynagrodzenia i termin wypłaty. Wynagrodzenie członka zarządu na podstawie powołania jest opodatkowane podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Ponadto wypłata wynagrodzenia członkowi zarządu na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników jest tytułem do uiszczenia składki zdrowotnej, ale nie wiąże się z obowiązkiem zapłaty składek społecznych ZUS.

Wynagrodzenie członka zarządu może być przyznane na podstawie umowy o pracę bądź innej umowy cywilnoprawnej. Umowa o pracę powinna spełniać przesłanki wynikające z Kodeksu pracy. W przypadku uzyskiwania przez członka zarządu wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, wynagrodzenie takie jest traktowane jako przychód ze stosunku pracy i jest opodatkowane jak każde inne wynagrodzenie za pracę.

Odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Odpowiedzialność członka zarządu to niezwykle istotny i złożony temat, obejmujący odpowiedzialność o różnym charakterze. Ze względu na skalę zagadnień i różnorodność możliwych sytuacji, jest to kwestia, która zdecydowanie wymaga odrębnego wpisu. Dlatego obserwuj moją stronę, na której wpis taki na pewno się pojawi.