Coraz częściej przedsiębiorcy, którzy prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą postanawiają zmienić formę prawną tej działalności i decydują się dokonać przekształcenia – najczęściej przekształcenia w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Decyzja o przekształceniu najczęściej wynika z kilku kluczowych przyczyn – rozrostu firmy, wzrostu zysków, chęci ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, czy z uwagi na możliwe korzyści podatkowe. Spółka z o.o. staje się często naturalnym krokiem w rozwoju działalności. Taka decyzja nie zawsze jest jednoznacznie korzystna. W zależności od sytuacji czasami lepiej pozostać przy jednoosobowej działalności gospodarczej, a w innych przypadkach bardziej optymalne i ekonomicznie uzasadnione może być założenie nowej spółki z o.o. Często jednak faktycznie przekształcenie JDG w spółkę z o.o. może być korzystnym i uzasadnionym rozwiązaniem.

Istotnym atutem przekształcenia, który często jest powodem zdecydowania się na tę procedurę zamiast zakładania nowej spółki z o.o., jest na pewno ciągłość umów, które zawarł przedsiębiorca (w tym umów z pracownikami, bankami, czy kontrahentami). Spółka nie będzie więc zmuszona do zawierania nowych umów, których treść ponownie musiałaby uzgadniać z drugą stroną. Spółce przysługują wszystkie prawa i obowiązki, które uprzednio przysługiwały przedsiębiorcy. Ponadto, co bardzo istotne – spółka przekształcona co do zasady pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem.

W każdym przypadku warto jednak dokładnie rozważyć plusy i minusy każdej opcji. Decyzja o przekształceniu wiąże się bowiem z pewnymi formalności i kosztami, a także czasem, który trzeba na przekształcenie poświęcić.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami do przekształcenia przedsiębiorcy wymaga się:

1) sporządzenia planu przekształcenia przedsiębiorcy, który powinien zostać sporządzony w formie aktu notarialnego, wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta. Plan przekształcenia powinien zawierać co najmniej ustalenie wartości bilansowej majątku przedsiębiorcy przekształcanego na określony dzień w miesiącu poprzedzającym sporządzenie planu przekształcenia przedsiębiorcy. Plan przekształcenia przedsiębiorcy należy poddać badaniu przez biegłego rewidenta w zakresie poprawności i rzetelności.

Załącznikami, o których mowa powyżej są projekt oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy, projekt aktu założycielskiego, wycena składników majątku przedsiębiorcy i sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia.

2) złożenia oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy, które także powinno zostać sporządzone w formie aktu notarialnego;

3) powołania członków organów spółki przekształconej;

4) zawarcia umowy spółki albo podpisania statutu spółki przekształconej;

5) dokonania w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenia przedsiębiorcy przekształcanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Przedsiębiorca przekształcany staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu do rejestru (rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego), a dotychczasowy przedsiębiorca jednoosobowy staje się wspólnikiem spółki przekształconej.

To wszystko, jeżeli chodzi o podstawowe formalności związane z przekształceniem przedsiębiorcy. Sam proces przekształcenia przedsiębiorcy wymaga jednak staranności i dogłębnej analizy wielu aspektów.

Na co należy zwrócić uwagę?

Niezbędna jest chociażby dokładna weryfikacja majątku przedsiębiorcy i podjęcie decyzji, czy cały majątek przedsiębiorcy ma przejść na spółkę oraz ustalenie czynności, które należy podjąć, aby określone składniki faktycznie znalazły się w majątku spółki. Jako przykład warto podać sytuację, gdy do majątku przedsiębiorcy wchodzą nieruchomości. Konieczne jest wówczas ustalenie między innymi, czy nieruchomość nie wchodzi w skład majątku wspólnego przedsiębiorcy i małżonka, czy nieruchomość nie ma statusu nieruchomości rolnej, a wówczas – kiedy przez przedsiębiorcę została nabyta. Powyższe informacje pozwolą na podjęcie odpowiednich kroków tak, aby faktycznie doszło do prawidłowego przejścia składników majątku.

Jeżeli jedną z przyczyn, dla której wybrałeś przekształcenie przedsiębiorcy jest fakt, że jako przedsiębiorca jesteś podmiotem zezwoleń, koncesji, czy ulg i chcesz, aby przeszły one na Spółkę, to musisz mieć na uwadze, że ustawa lub sama decyzja mogą wyłączać sukcesje tego uprawnienia. W konsekwencji Spółka nie stanie się podmiotem zezwoleń, koncesji czy ulg, które były przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem. Konieczne jest więc przeanalizowanie właściwych przepisów, a także decyzji administracyjnych.

Wspomnieć również należy, że przedsiębiorca staje się jedynym wspólnikiem spółki. W przypadku, gdy w spółce z o.o. jest jeden wspólnik, to na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych traktowany jest jak osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Wiąże się to z obowiązkiem płacenia składek ZUS.

Bardzo istotne jest także ustalenie odpowiedniego dnia przekształcenia, który jest dniem powstania spółki przekształconej. Związane jest to z określonymi operacjami księgowymi i rozliczeniem zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych.

Jak widzisz, przy podejmowaniu decyzji o przekształceniu przedsiębiorcy w spółkę z o.o. niezbędna jest dogłębna analiza sytuacji przedsiębiorcy, aby ocenić, czy przekształcenie jest odpowiednim procesem. Natomiast kiedy już przedsiębiorca zdecyduje się na rozpoczęcie tej procedury, konieczna jest analiza jego sytuacji, aby przekształcenie przyniosło oczekiwany rezultat.